شنبه , ۲۵ آذر ۱۳۹۶

نقش وسایل نقلیه برقی با دو چرخ Electric Two-Wheeler Vehicles در حمل و نقل پایدار شهری در چین و دنیا

تحلیل و روند آینده بازار

 

چکیده

موتوریزه کردن به عنوان مسئله ای همزمان با توسعه عمیق شهری در چین با چالش های فزاینده ای در سیستم ترافیک کشور مواجه شده که مستقیما از بابت ترافیک شدید و آلودگی های هوایی و صوتی روی زندگی روزانه ساکنان شهرها تاثیر می گذارد. آیا برقی کردن موتور وسایل نقلیه راه حل مسئله است؟ احتمالا جواب بله است چرا که وسایل نقلیه برقی با دو چرخ، جایگزین بهتری هم به جای خودروهای شخصی است (به دلیل قیمت بسیار پایین تر و تولید آلایندگی کمتر) و هم به جای سیستم حمل و نقل عمومی است (به دلیل انعطاف پذیری و سهولت رسیدن افراد به محل دقیق مورد نظرشان). چین به عنوان پادشاه دیرینه دوچرخه، امروزه بزرگترین تولید کننده، صادر کننده و بازار وسایل نقلیه برقی با دو چرخ است که به ازای هر ده نفر یکی از این وسایل در این کشور وجود دارد. هرچند وسایل نقلیه برقی با دو چرخ به عنوان راهکار سریع و “سبز”ی برای سیستم حمل و نقل محسوب می شود، اما کماکان به دلیل ایجاد آلودگی سربی، تصادفات ترافیکی و کم بودن امکانات شارژ با چالش هایی در بازار مواجه است.

 

مقدمه

وسایل نقلیه با دو چرخ به دلیل هزینه پایین و راحتی کارکردن با آن ها مخصوصا در ترافیک های پر ازدحام، از قدیم روش محبوبی برای حمل و نقل در چین، هند و بسیاری دیگر از کشورهای جنوب شرق آسیا موسوم به ASEAN نسبت به سابر مناطق دنیا بوده است. چین با تملک ۴۷۰ میلیون دوچرخه در سال ۲۰۱۱ به عنوان پادشاه دوچرخه دنیا لغب گرفت.

با فرا رسیدن عصر وسایل نقلیه برقی و تمایل عمیق و قدیمی به وسایل نقلیه با دو چرخ در این نواحی، وسایل نقلیه برقی با دو چرخ که گفته می شود گزینه “سبزتر” و پایدارتری در حمل ونقل محسوب می شوند، به سرعت راه خود را به بازار این منطقه باز کرد و با رشد فزاینده ای در ادامه است. تسهیل شهرنشینی، افزابش تقاضا، ترافیک شلوغ و آلایندگی های محیط زیستی را می توان از دلایل اصلی رشد این صنعت نو ظهور بر شمرد.

وسایل نقلیه برقی با دو چرخ، با سرعت و چابکیشان، کارایی و نگهداری راحت، قیمت پایین و آلایندگی کم، مورد استقبال ساکنان شهری، مسافران مسافت های کم، رانندگان همیشگی جاده ها و مصرف کنندگان خاص قرار گرفته اند. در کنار مصرف شخصی،  وسایل نقلیه برقی با دو چرخ به شکل فزاینده ای جای خود را در سرویس خدمات عمومی مانند جایگاه های شهری، گشت زنی های درون شهری، سرویس های تحویل کالا و … باز کرده اند.

تعریف وسایل نقلیه برقی با دو چرخ

وسایل نقلیه برقی با دو چرخ، همانطور که از نامش پیداست وسیله ایست با دو چرخ که نیرویش را از برق تامین می کند. یک موتور و بسته باطری جهت ذخیره و تبدیل الکتریسیته روی آن ها نصب شده است.

تحت این تعریف خلاصه، انواع مختلفی از شکل ها و تیپ ها برای مصرف کنندگان موجود است و کماکان در حال ارتقا هستند.

طبقه بندی

داشتن یا نداشتن پدال وسایل نقلیه برقی با دو چرخ را به دو گروه اصلی تقسیم می کند، ۱ دوچرخه های برقی e-bicycles و ۲ اسکوترهای برقی e-scooters یا موتورسیکلت های برقی e-motorcycles. و این دو دسته نیز از جهت حد اکثر سرعت، بنا به تعاریف مختلف قانونی در میان کشورها و مناطق مختلف با یکدیگر متفاوت اند. در جدول های ۱٫۱ و ۱٫۲ نشان داده شده است.

 

دوچرخه های برقی

بر اساس ظاهر e-bicycle ها مانند دوچرخه های معمولی دارای پدال هستند و شامل دو مدل می شوند.

  • Pedal-assisted یا Pedelec که دارای حسگر گشتاوری است و زمانی که راننده پدال نمی زند موتور برقی را درگیر می کند.
  • Throttle-controlled یا twist-and-go که به راننده اجازه می دهد کلا بدون رکاب زدن حرکت کند.

قوانین و مقررات مختلفی برای این دوچرخه ها بر حسب حداکثر سرعتی که می توانند بروند وجود دارد.

 

اسکوترهای برقی e-scooters و موتورسیکلت های برقی e-motorcycles

ویکی پدیا موتور سیکلت ها و اسکوترهای برقی را به عنوان وسایل نقلیه برقی پلاگین تعریف کرده که قابلیت شارژ مجدد توسط هر منبع خارجی الکتریسیته را دارد و از برق ذخیره شده در باطری قابل شارژش برای نیروی محرکه خود استفاده می کند. برای تفکیک اسکوتر ها از موتورهای برقی (در طراحی ظاهرشان) نداشتن سطح کفی زیر پا که به راننده های اسکوتر اجازه می دهد پایشان را روی آن بگذارند در نظر گرفته شده است.

 

مانند دوچرخه های برقی، مناطق و ایالات مختلف ضوابط مختلفی بر اساس حد اکثر سرعت برای آن ها در نظر گرفته اند. جدول ۱٫۲

 

اسکوتر ها و موتورهای برقی به وسایل نقلیه موتوری تعلق دارند و بنابراین مطابق مقررات باید در لاین وسایل نقلیه موتوری حرکت کنند.

 

طیف وسایل نقلیه برقی با دو چرخ

این سه مدل وسایل نقلیه برقی با دو چرخ را می توان بر اساس سرعت در طیفی که در پایین به نمایش درامده تفکیک کرد.

 

بازار کشورهای اروپای غربی و بعضی کشورهای اروپای شرقی تنها اجازه ورود مدل پدالیک دوچرخه های برقی را می دهند در حالی که سایر نقاط مدل دیگر را نیز وارد می کنند. در میان تمام مناطق سنگین ترین محدودیت ها را برای شان وضع کرده (حداکثر سرعت ۲۰ کیلومتر و حداکثر وزن ۴۰ کیلوگرم) و این در حالی است که یک دوچرخه برقی در شمال امریکا (ایالات متحده و کانادا) با سرعتی معادل ۳۲ کیلومتر بر ساعت و در سایر نقاط دنیا ۲۵ کیلومتر بر ساعت حرکت کند.

بر عکس در مورد اسکوترها و موتورهای برقی، در چین رنج سرعت بالاتری نسبت به سایر نقاط دنیا دارند.

 

وسایل نقلیه برقی با دوچرخ و کاهش انتشار کربن

 

طبق محاسبات شرکت Bywin (تولید کننده معروف و شناخته شده چینی)، استفاده از یک وسیله نقلیه برقی با دو چرخ به جای موتورهای احتراقی طی یک سال معادل تاثیر ۱۲ درخت در کاهش دی اکسید کربن است. با توجه پنج میلیون مصرف کننده محصولات Bywin در سرتاسر دنیا، کاهش انتشار دی اکسید کربن طی ۱۰ سال گذشته توسط این شرکت از تاثیر تصفیه سازی هوا توسط ۶۰ میلیون درخت نیز بیشتر شده است.

تحقیقات به عمل آمده تخمین زده است که هر ۱۰ هزار کیلومتری که یک دوچرخه برقی بپیماید را در عوض اتوبوس طی کند، انرژی معادل ۱۳۷ کیلو گرم زغال سنگ استاندارد تولید می کند را کاهش می دهد. اگر همین مسافت را یک موتورسیکلت طی کند، ۴۷۹ کیلوگرم دی اکسید کربن منتشر شده کاهش می یابد و اگر توسط خودروی شخصی طی شود برقی معادل ۱۳۸۰ درجه صرفه جویی می شود. مجموع کاهش انرژی مصرفی توسط ۱۵۰ میلیون وسایل برقی با دوچرخ که در چین طی یک سال ذخیره می شود معادل ۴ برابر نیروی تولید شده توسط نیروگاه اتمی Qinshan ظرف یک سال است.

 

زیرساخت های شارژ

 

زیرساخت های شارژ در مجموع شامل ۴ عنصر اصلی می شود: شمع های شارژ، کانکتور، سیستم مدیریت باطری و شارژ آن و پلتفرم عرضه آن. شهرهای مختلف چینی از سال ۲۰۰۶ شروع به ساخت ایستگاه های شارژ کرده اند.

 

هرچند این ایستگاه های شارژ اکثرا توسط خودروها و دوچرخه های برقی مورد استفاده قرار می گیرند ولی اکثر وسایل نقلیه برقی با دو چرخ در خانه یا محل کار نیز شارژ می شوند.

 

تحلیل بازار

 

بازار جهانی در یک نگاه

در سال ۲۰۱۲ بیشتر از ۳۰ میلیون دستگاه از وسایل نقلیه برقی با دو چرخ در سرتاسر دنیا به فروش رسیده است که درآمدی بالغ بر ۶٫۹ میلیارد دلار ایجاد کرده است.  اگر نرخ رشد ترکیبی سالانه CAGR بین سال های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۸ ، هفت و نیم درصد (که توسط مرکز تحقیقاتی Pike Research تخمین زده شده است) باقی بماند، فروش جهانی در سال ۲۰۱۸ به ۴۷ میلیون دستگاه بعنی درآمدی معادل ۱۱٫۹ میلیارد دلار ایجاد خواهد کرد.

ویژگی های جمعیتی مصرف کنندگان در مناطق مختلف بسیار متفاوت است. مصرف کنندگان اروپایی و امریکای شمالی به وسایل نقلیه برقی با دوچرخ بیشتر از منظر سبک زندگی (سبز بودن و تمرین ورزشی) نگاه می کنند در حالی که مصرف کنندگان آسیا اقیانوسیه، خاور میانه، آفریقا و امریکای لاتین از آن ها به عنوان وسیله کاربردی حمل و نقل استفاده می کنند. از نظر سنی مصرف کنندگان امریکای شمالی بین ۴۵ تا ۶۵ سال و ثروتمند هستند در حالی که مصرف کنندگان سایر نقاط بیشتر جوان و مشغول کار هستند.

بازار با ثبات و سنتی وسایل نقلیه با دو چرخِ کشورهای حوزه آسیا اقیانوسیه مانند چین، ژاپن، هند، کره جنوبی، اندونزی، تایوان، ویتنام، مالزی و … در حال مشارکت دادن مدل های برقی این گونه وسایل هستند. هند و اندونزی دو بازار نو ظهور هستند که در تعقیب چین اند. در مورد هند، که از قبل دارای شبکه برقی موجود و در دسترس است، تراکم بالای جمعیتی و گسترش سریع شهر نشینی، این کشور را آماده ورود به عصر جالب وسایل نقلیه برقی با دوچرخ می کند.

 

سه بازار بزرگ تضاد های مشخصی دارند. ولی در کل بازار آسیا اقیانوسیه تا سال ۲۰۱۸، پنجاه درصد رشد خواهد کرد و همچنان کنترل اصلی این بازار را در دست خواهد داشت. تا سال ۲۰۱۸ حجم فروش در غرب اروپا دو برابر و در امریکای شمالی نیز سه برابر خواهد شد. در حال حاظر قیمت این وسایل در حوزه آسیا اقیانوسیه یک دهم غرب اروپا و یک پنجم امریکای شمالی است.  بیشتر از نیمی از این وسایل که در امریکای شمالی و اروپای غربی وجود دارند دارای باطری لیتیمی آیون Li-ion هستند، در حالی که در حوزه آسیا اقیانوسیه که مصرف کنندگان نسبت به قیمت حساس هستند، تنها ۴% از این نوع باطری ها استفاده می کنند.

 

قابلیت پرداخت

 

برای خرید اولیه، مخصوصا در بازارهای ضعیف و متوسط، باطری و موتور تعیین کننده ترین نکات در قیمت هستند در حالی که مصرف کنندگان بازارهای قوی بیشتر به دنبال طراحی و ظاهر زیبا هستند. آمار نشان می دهد این وسایل در بازاری مانند چین چیزی در حدود ۳۰۰ دلار است در حالی که همین وسایل در بازارهای قوی ۷۰۰ دلار به فروش می رسند. این وسایل با باطری Li-on به صورت میانگین ۱۶۰ دلار بیشتر از نمونه های مشابه با باطری های اسیدی سربی است. عوامل دیگر که بر قیمت آن ها موثر هستند شامل اندازه موتور، وارانتی و گارانتی قطعات و خدمات پس از فروش می باشند.

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*